1. Koniec z obowiązkowym wkładem finansowym własnym NGO
To jedna z najważniejszych zmian dla organizacji startujących w konkursach ofert.
Dotychczas organy administracji publicznej mogły wymagać od NGO zapewnienia własnych środków finansowych jako wkładu własnego. Po nowelizacji organ nie może już tego wymagać – obowiązkowy wkład własny ogranicza się wyłącznie do wkładu osobowego lub rzeczowego (art. 5 ust. 4a ustawy).
Co ważne: jeśli organ dopuści taką możliwość w ogłoszeniu konkursu, organizacja może dobrowolnie zastąpić wkład rzeczowy lub osobowy środkami finansowymi – własnymi lub z innych źródeł. Decyzja należy do NGO, a informacja o tym trafia do oferty.
2. Wyższe limity dla trybu małych zleceń (art. 19a)
Podwojeniu ulegają progi kwotowe dla zadań publicznych o charakterze lokalnym i regionalnym zlecanych przez JST:
3 . Uproszczone sprawozdania dla większej grupy OPP
Organizacje pożytku publicznego, których roczny przychód nie przekracza 200 000 zł (poprzednio: 100 000 zł), będą mogły składać roczne sprawozdania finansowe i merytoryczne w formie uproszczonej (art. 23 ust. 6c ustawy).
4. Zmiany w kontroli OPP
W postępowaniach kontrolnych prowadzonych przez Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego protokół kontroli zastępuje projekt wystąpienia pokontrolnego. Nowe przepisy określają zakres tego dokumentu, osoby go podpisujące oraz zasady zgłaszania i rozpatrywania zastrzeżeń (art. 31 i art. 32 ustawy).
Uwaga: do kontroli rozpoczętych przed wejściem ustawy w życie stosuje się przepisy dotychczasowe.
5. Dzień Społeczeństwa Obywatelskiego i nowa odznaka
Ustawa ustanawia 24 kwietnia Dniem Społeczeństwa Obywatelskiego oraz wprowadza odznakę „Za Zasługi dla Społeczeństwa Obywatelskiego”.
Odznakę nadaje Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego – z własnej inicjatywy albo na wniosek Rady Działalności Pożytku Publicznego lub co najmniej 10 organizacji pozarządowych bądź podmiotów z art. 3 ust. 3 ustawy. Odznace towarzyszy dyplom.
6. Likwidacja Funduszu Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego
Z dniem 31 grudnia 2026 r. likwidacji ulega Fundusz Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego. Środki z tego funduszu zostaną przekazane na rachunek Funduszu Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (art. 88a ustawy o grach hazardowych), którego dysponentem jest Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego.
Od 1 stycznia 2027 r. wszelkie należności, zobowiązania, umowy i porozumienia dotychczasowego dysponenta (Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego) przejmuje Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego.
Postępowania wszczęte przed 1 stycznia 2027 r. w zakresie dotacji z likwidowanego Funduszu będą od tej daty prowadzone przez organ dysponujący Funduszem Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.
7. Przepisy przejściowe – co z trwającymi konkursami?
Do konkursów ofert ogłoszonych przed wejściem ustawy w życie oraz do ofert w trybie art. 19a złożonych przed tą datą stosuje się przepisy dotychczasowe.
Większość przepisów wchodzi w życie 1 września 2026 r. Przepisy dotyczące Funduszu Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego – 1 stycznia 2027 r.
