O przemocy rówieśniczej najczęściej słyszymy wtedy, gdy pojawia się w mediach. Na co dzień niechętnie o niej mówimy — dopóki nie wydarzy się coś złego, dopóki nie dotyczy to naszego dziecka, temat wydaje się odległy, trudny, a czasem wręcz niewygodny.
Tymczasem co piąty nastolatek wraca do domu z doświadczeniem, którego nie potrafi udźwignąć! Ktoś powiedział mu, że nikt go w klasie nie lubi, ktoś założył grupę na komunikatorze o nazwie „wszyscy oprócz niej”, ktoś schował strój na WF, a cała klasa śmieje się z jego zakłopotania. Do tego dochodzi hejt w internecie — 24 godziny na dobę ból, bezradność i osamotnienie.
Przemoc rówieśnicza nie dzieje się w telewizji, nie dzieje się w innym mieście czy w innej szkole. Dochodzi do niej w każdej placówce oświatowej. Niedostrzeżona prowadzi do lęków, traum, a czasem do prawdziwych tragedii. Skoro więc dzieje się w szkole, to my — nauczyciele — jesteśmy pierwszymi, którzy mogą ją dostrzec. Zauważyć, zareagować, zatrzymać. Ten jeden moment uważności może zmienić los dziecka. Od niego zaczynamy dostrzegać, że wokół nas jest więcej uczniów potrzebujących wsparcia. To od nas zależy, czy dzieci zrozumieją, że „niewinny żart” może być dla kogoś początkiem prawdziwej tragedii. Świadomość tego, czym jest przemoc i jakie niesie skutki, bierze się od nas, dorosłych.
Dlatego w Szkole Podstawowej im. 1 Pułku Szwoleżerów Józefa Piłsudzkiego w Malcanowie odbyła się druga już konferencja pod nazwą STOP PRZEMOCY RÓWIEŚNICZEJ — wydarzenie skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców. W tym roku poruszyliśmy tematy nadużywania urządzeń ekranowych, deficytu snu, zagrożeń czyhających na młodych ludzi w mediach społecznościowych oraz w grach online normalizujących przemoc. Mówiliśmy o cyberprzemocy jako wyjątkowo okrutnej formie znęcania się, z którą tak wiele dzieci nie potrafi sobie poradzić. Zwróciliśmy uwagę na znaczenie zdrowych nawyków cyfrowych, niezbędnych do uporządkowania świata współczesnych nastolatków.
Ważnym punktem konferencji była rozmowa o przemocy między dziećmi. Wystąpili uczniowie, nauczyciele, rodzice i zaproszeni goście. Uczniowie przedstawili realne przykłady przemocy rówieśniczej — te, które dzieją się każdego dnia i dotykają wielu dzieci. To oni przypomnieli rówieśnikom, że przemocą jest nazywanie kogoś debilem czy śmieciem. Przemocą jest wykluczanie, namawianie innych do nieprzyjaźnienia się z kimś, wyśmiewanie słabszych przy tablicy, zamykanie kogoś w toalecie i gaszenie światła. Przemocą jest śmianie się z czyjegoś wyglądu, tańszych butów czy chowanie plecaka na innym piętrze. Przykładów było wiele — prawdziwych, poruszających, często bolesnych.
Najstarsi uczniowie przypomnieli również, gdzie szukać pomocy w przypadku doświadczenia przemocy lub bycia jej sprawcą. Wspomnieli o działającej w naszej szkole aplikacji RESQL, o niebieskiej skrzyneczce, telefonie zaufania oraz o znaczeniu zwykłej, spokojnej rozmowy z zaufanym dorosłym.
Nauczyciele Szkoły Podstawowej w Malcanowie opowiedzieli o zdrowej i wspierającej rywalizacji sportowej, roli snu w życiu młodych ludzi oraz o przemocy wobec osób neuroróżnorodnych. Alicja Mikulska, nauczyciel wspomagający, podkreśliła: – Przemoc wobec osób słabszych lub z niepełnosprawnościami jest szczególnie bolesna. Nikt nie zasługuje na wyśmiewanie, odrzucenie czy poniżanie tylko dlatego, że jest inny, wolniej coś robi, inaczej mówi albo potrzebuje więcej wsparcia. W szkole powinniśmy tworzyć miejsce, w którym każdy może czuć się bezpiecznie — niezależnie od swoich możliwości, wyglądu czy zdrowia.
Przewodnicząca Rady Rodziców Katarzyna Zielińska zwróciła się do dzieci w imieniu wszystkich rodziców: Kochani! Jako Wasi rodzice jesteśmy ogromnie poruszeni tym, co dziś usłyszeliśmy — tym bardziej że o rzeczach tak ważnych mówiliście Wy sami. Musicie wiedzieć, że jesteście dla nas najważniejsi na świecie i zrobimy wszystko, byście czuli się bezpieczni i szczęśliwi. Zawsze będziemy obok. Jesteśmy dumni, że podejmujecie tak trudne tematy. Dziękujemy Wam za tę cenną lekcję. Mamy nadzieję, że dla wielu z nas będzie to moment zatrzymania, refleksji i zmian, których tak bardzo potrzebujemy.
Głos zabrali również liczni goście oraz dyrektor Grażyna Kilbach. Dotknęliśmy tematów trudnych, choć chwilami wzruszenie odbierało głos. Bo milczenie o problemie nie sprawia, że on znika.
Naszym głównym przesłaniem jest głośne mówienie o przemocy rówieśniczej oraz o zagrożeniach wynikających z nieumiejętnego i niekontrolowanego korzystania z urządzeń ekranowych. Chcemy budować świadomość wśród dzieci i dorosłych, aby zapewnić najmłodszym bezpieczne i szczęśliwe dzieciństwo. Mamy nadzieję, że za rok zgromadzimy jeszcze większą publiczność i wspólnie zadbamy o tę ważną, choć niełatwą, część życia naszych uczniów i naszych dzieci.
Karolina Jankowska
nauczyciel Szkoły w Malcanowie
