Powstanie Styczniowe, najdłużej trwający polski zryw niepodległościowy w XIX w., bardzo mocno zaznaczyło swoją obecność na terenie dzisiejszego powiatu otwockiego i jego okolic. Do dziś odnaleźć możemy ślady tamtych wydarzeń. Przy jednym z nich – mogile powstańczej nad brzegiem Świdra w Emowie, tuż przy granicy gminy Wiązowna i miasta Otwocka, już od 19 lat zbierają się pasjonaci historii i mieszkańcy, by 22 stycznia oddać hołd walczącym o wyzwolenie Polski spod władzy zaborców.

Nie inaczej było i w tym roku. Jak zawsze o godzinie 18.00 przed budynkiem Klubu Mlądz zebrali się mieszkańcy, przedstawiciele samorządów i instytucji, harcerze, uczniowie wraz ze sztandarami swoich szkół, a także członkowie Projektu Historycznego „Konspiracja” w pieczołowicie odtworzonych mundurach z okresu Powstania Styczniowego. Ci ostatni poprowadzili przemarsz z pochodniami w kierunku powstańczej mogiły.

Po dotarciu na miejsce i odśpiewaniu hymnu, zebranych powitał dowódca „Konspiracji” Hubert Bojarski. Przybliżył zebranym historię Oddziału Powstańczego Powiatu Stanisławowskiego, dowodzonego przez pułkownika Ziemomysła Kuczyka, który 3 marca 1863 r. stoczył bitwę pod Porębami (dzisiejsza gmina Wiązowna) i, kierując się ku Wiśle, właśnie przy przeprawie przez Świder pochował zmarłych od odniesionych ran towarzyszy broni.

Następnie głos zabrał otwocki historyk i krajoznawca Paweł Ajdacki – inicjator remontu powstańczej mogiły i inicjator spotkań, które odbywają się od 2003 r. Kolejny głos zabrał Prezydent Otwocka Jarosław Margielski, mówiąc o potrzebie podtrzymywania pamięci lokalnych wydarzeń historycznych.

Kolejnym punktem programu było odczytanie „Manifestu Rządu Narodowego” – dokument, który był oficjalnym sygnałem do rozpoczęcia walki zbrojnej w styczniu 1863 r., a także Apelu Pamięci, którego tekst został sporządzony specjalnie na tegoroczną rocznicę, aby przypomnieć lokalne wydarzenia i ich bohaterów.

Po salwie honorowej oraz złożeniu kwiatów i zapaleniu zniczy, uczestnicy przeszli nad brzeg Świdra gdzie czekał już na nich poczęstunek przy ognisku, a także koncert powstańczych pieśni.

Wielka historia jest sumą historii lokalnych, a te nigdy nie działy się „w próżni” a zawsze w konkretnych miejscach. Były to te same miejsca, które znamy dziś, dlatego też pamięć o tych właśnie najbliższych nam wydarzeniach powinna być podtrzymywana i kultywowana. Uroczystości, takie jak coroczne spotkania przy mogile w Emowie, są doskonałym spełnieniem tej idei.

Tomasz K. Żurawski