Sejm i Senat Rzeczpospolitej Polskiej ustanowił Patronów Roku 2022. To osobowości, z którymi często będziemy się spotykać podczas różnego rodzaju wydarzeń przygotowanych na ten rok przez Bibliotekę Publiczną Gminy Wiązowna i jej filie. Rok 2022 będzie też Rokiem Romantyzmu. Miejsce szczególne zajmą również Patronowie Mazowsza, wybrani przez Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika.
Dlaczego akurat te osoby skupią na sobie w tym roku uwagę Polaków? Na to pytanie nie ma jednej odpowiedzi. To biegnący czas przynosi ze sobą kolejne rocznice, przypomina o dokonaniach, twórczości i życiu wybitnych postaci. Warto uczcić pamięć tych, którzy zapisali się na kartach historii naszej Ojczyzny.
Dokładnie 200 lat temu, w marcu 1822 r., urodził się Ignacy Łukasiewicz. Należy on do zaszczytnego grona Polaków, których działalność miała wielki i pozytywny wpływ na rozwój naszej Ojczyzny, jak również całego świata. Z wykształcenia farmaceuta, podczas pracy w aptece prowadził badania nad destylacją ropy naftowej, z której udało mu się wydzielić naftę. Utworzył na ziemiach polskich pierwszą na świecie kopalnię ropy naftowej w Bóbrce w powiecie krośnieńskim, a następnie uruchomił kilka rafinerii. Był pionierem przemysłu naftowego w Europie i twórcą lampy naftowej.
Józef Mackiewicz urodził się 120 lat temu, w kwietniu 1902 r. Pisarz w swej twórczości ukazywał życie mieszkańców pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego na tle przełomowych wydarzeń historycznych i odwoływał się do tradycji wielonarodowej I Rzeczypospolitej. Był nieprzejednanym wrogiem totalitaryzmów, szczególnie komunizmu. Izba ustanowiła pisarza patronem 2022 r., „uznając wielkość jego dorobku wytrwale wspierającego idee: niepodległości Polski, wolności i przyjaznego współistnienia narodów Europy Środkowo-Wschodniej i niezłomnego oporu przeciwko komunizmowi”.
Maria Konopnicka – pisarka, poetka, tłumaczka, publicystka. W 2022 r. przypada 180. rocznica jej urodzin (23 maja 1842 r.). Z tej okazji Sejm Rzeczypospolitej Polskiej postanowił uhonorować jedną z najwybitniejszych pisarek w historii naszego kraju. To spod jej pióra wyszła „Roty”. Za pomocą utworów protestowała przeciwko ustrojowi oraz niesprawiedliwości społecznej. Uczestniczyła w proteście przeciwko prześladowaniu dzieci polskich we Wrześni, akcji potępiającej represje władz pruskich. Walczyła o prawa kobiet i o pomoc dla więźniów politycznych i kryminalnych.
W 2022 r. upływa 30. rocznica śmierci Wandy Rutkiewicz-Błaszkiewicz, światowej sławy polskiej himalaistki. Zdobyła, jako trzecia kobieta na świecie i jako pierwsza osoba z Polski, szczyt Mount Everest oraz jako pierwsza kobieta szczyt K2. Pokonywała bariery, została prekursorką kobiecych zespołów górskich, bo nie godziła się, by zdolne alpinistki były „wyłącznie broszkami” w męskich wyprawach. Imponowała siłą, sprawnością fizyczną i niezwykłą inteligencją. Należała do „Solidarności”, działała też w opozycji demokratycznej.
Józef Rufin Wybicki, pisarz, polityk, autor „Pieśni Legionów Polskich we Włoszech” będącej od 1927 r. polskim hymnem narodowym. Utwór ten zapewnił mu miejsce w narodowym panteonie i nieśmiertelność, zepchnął w cień inne dokonania Wybickiego, jednego z najwybitniejszych Polaków ostatnich dziesięcioleci I Rzeczpospolitej i czasów, które po niej nastąpiły. W tym roku minie dokładnie 200 lat od jego śmierci, 275 lat od urodzin i 225 lat od powstania naszego narodowego hymnu.
Do grona patronów roku 2022 dołączyła też Maria Grzegorzewska, twórczyni pedagogiki specjalnej w Polsce. Była też tyflopedagogiem i tyflopsychologiem. Działała społecznie. W uchwale przypomniano jej słowa: „Piękne słowa tylko szkodę przynoszą, jeśli nie są poparte czynem, choćby próbą działania”. W tym roku mija 100. rocznica założenia Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej (obecnie Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie), którego była założycielką i patronką.
Ten rok wyznacza także obchody pamięci kolejnej niezwykłej postaci Brunona Schulza. W 2022 r. przypada 130. rocznica urodzin i zarazem 80. rocznica jego tragicznej śmierci. To wybitny polski artysta żydowskiego pochodzenia, który trwale zapisał się w historii międzynarodowej literatury XX w. Był mistrzem prozy i twórczej wyobraźni. Jego objętościowo skromny dorobek zyskuje na znaczeniu dzięki niepowtarzalności i oryginalności stylu. Dzieła Schulza bez wahania można zestawić z wybitnymi twórcami europejskiego symbolizmu i ekspresjonizmu. Dwa cykle opowiadań „Sklepy cynamonowe” i „Sanatorium pod Klepsydrą” wymykają się klasycznej systematyce. Niesamowita wyobraźnia autora i plastyczność opisów do dzisiaj zaskakują czytelników i koneserów prozy na całym świecie.
Posłowie zdecydowali uczcić także 200 rocznicę zapoczątkowania epoki romantyzmu. W 1822 r. w Wilnie ukazały się „Ballady i romanse” Adama Mickiewicza. „Zrodziła się epoka, w której tworzyli genialni artyści, myśliciele i działacze polityczni, którzy w sytuacji narodowej niewoli stworzyli kraj duchowej wolności, rozwinęli programy niepodległościowe, a zarazem wynieśli polską muzykę, literaturę i malarstwo do rangi czołowych osiągnięć kultury europejskiej”.
Patroni Mazowsza
W 2022 r. przypada 125. rocznica urodzin mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, ostatniego żołnierza Września 1939 r. i pierwszego partyzanta II wojny światowej. Po ogłoszeniu kapitulacji Warszawy wraz z Oddziałem Wydzielonym Wojska Polskiego prowadził walki partyzanckie, oczekując ofensywy francusko-angielskiej. Działalność oddziału „Hubala” była jawną i skuteczną demonstracją patriotyczną. Wywarła duży wpływ na rozwój działalności konspiracyjnej m.in. na Mazowszu.
Miron Białoszewski urodził się 30 czerwca 1922 r. Świętujemy zatem 100. rocznicę jego urodzin. Był znanym i cenionym poetą, prozaikiem, dramatopisarzem i aktorem teatralnym. Całe życie związany był z Warszawą. Uznawany jest za jedną z najważniejszych postaci literatury polskiej XX w. Cechą wyróżniającą jego twórczość jest wybór rzadko praktykowanych wówczas form literackich, takich jak pamiętnik, dziennik, reportaż oraz wykorzystywanie wielu form języka. Jednym z jego najwybitniejszych literackich świadectw doświadczenia wojny jest „Pamiętnik z powstania warszawskiego”.
Z początkiem roku serdecznie zachęcamy do obserwowania wydarzeń Biblioteki Publicznej Gminy Wiązowna na naszej stronie www.bibliotekawiazowna.pl i na naszym Facebooku http://www.facebook.com. Zapraszamy do odwiedzenia naszych placówek w Wiązownie, w Gliniance i w Duchnowie.
Dorota Bortkiewicz
