bip wiązowna bip wiązowna Polska Fundusze EU Czyste powietrze Rodo Ochrona Danych Osobowych Metropolia Warszawska
logo nagłówek
szukaj
=
logo mniejsze
szukaj
logo wiązowna

Infolinia urzędu:
22 512 58 00

e-mail:
urzad@wiazowna.pl

Wzorowa gmina logo

Nowości

Kategoria: EDUKACJA, KULTURA

Halloweenowe Święto Dyni w Izabeli

Opublikowane w przez Izabela Trzaska

Halloweenowe Święto Dyni w Izabeli to mnóstwo dyń, dużo słodyczy, tłum przerażających czarownic, wampirów, zombiaczków i innych straszydeł, wiele dzieciaków i dorosłych, pyszne jedzenie dyniowe, rywalizacja na dynie, noże i łyżki!

Tłum gości wypełnił całą świetlicę, która zmieniła się w przerażające miejsce – z każdego kąta straszyły duchy, kościotrupy, czaszki, a dominował kolor pomarańczowy! W tych okolicznościach całe rodziny mieszkańców Izabeli, Michałówka i okolicznych wsi doskonale bawiło się cały wieczór.

Kiedy 80 małych i dużych osób wycina 40 dyń to jury, które musi wybrać 10 najlepiej wyciętych dyń, ma trudne zadanie – ale dali radę.  Dynie-laureatki pięknie się prezentowały, tak samo jak pozostałe 30! Dlatego też wszyscy byli nagrodzeni – setki lizaków duszków się rozeszło…

Dziękujemy Łucji – opiekunce świetlicy oraz Beacie i Dance – naszym aktywistkom za pomysł i wykonanie: dyniowe atrakcje, dyniowe dania, halloweenową scenografię, kilogramy słodyczy, dziesiątki dyń, zabawy i konkursy dla dużych i małych.

Dziękujemy uczestnikom – doskonale wchodzicie w konwencję halooweenową i dyniową, pomagacie w trakcie imprezy i w posprzątaniu. Takie spotkania nas łączą i mobilizują, a takie klimaty tylko u nas świetlica Izabela!

Wydarzenie finansowane z projektu „Mam pomysł” Pawilon Kultury w Wiązownie.

Danuta Podgórska

„Cztery pory roku w kulturze ludowej – kalendarz, obrzędy i obowiązki”. Warsztaty etnograficzne dla dzieci

Opublikowane w przez Izabela Trzaska

Co to jest darcie pierza? Jak spędzano zimowe wieczory? Jak można przywołać wiosnę? Jak odpoczywano w długie letnie dni? Tego wszystkiego dowiecie się 5 listopada na pasjonujących warsztatach „Cztery pory roku w kulturze ludowej – kalendarz, obrzędy i obowiązki”.

Na zajęciach, które odbędą się 5 listopada w Duchnowskim Domu Kultury, opowiemy, jak dawniej na wsiach w Polsce wyglądały prace rolnicze i gospodarskie. Poznamy najważniejsze zwyczaje agrarne, ludowe obrzędy, a także wykonamy ozdobę inspirowaną wybraną porą roku.

Zajęcia odbędą się w dwóch grupach:

  1. dzieci w wieku 3-5 lat w godz. 17.15-18.15,
  2. dzieci w wieku 6-10 lat w godz. 18.30-19.30.

Obowiązują ZAPISY: kgwduchnow@gmail.com, 538 988 070 (sms: imię, nazwisko, wiek dziecka).

Projekt „Etnografia dla najmłodszych” realizuje Stowarzyszenie „Pracownia Etnograficzna” im. Witolda Dynowskiego. Zadanie publiczne dofinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Warsztaty „Cztery pory roku w kulturze ludowej – kalendarz, obrzędy i obowiązki”. 5 listopada w Duchnowskim Domu Kultury.

„Zdrowie leży w Twoich rękach – jak zapobiegać nowotworom każdego dnia?”. Wykłady otwarte

Opublikowane w przez Dominika Twardziak

Fundacja "W drodze po zdrowie" zaprasza mieszkańców gminy na wykłady otwarte „Zdrowie leży w Twoich rękach – jak zapobiegać nowotworom każdego dnia?”, które odbędą się 19 października i 12 listopada w Pawilonie Kultury w Wiązownie.

W Polsce każdego roku diagnozuje się ponad 160 tysięcy nowych przypadków nowotworów złośliwych, z czego najczęściej występujące to: rak płuca, rak piersi, rak jelita grubego, rak prostaty oraz rak pęcherza moczowego. Profilaktyka odgrywa kluczową rolę w zmniejszaniu ryzyka zachorowania i wczesnym wykrywaniu tych chorób.

Wykład jest okazją do zdobycia wiedzy na temat codziennych nawyków, które mogą skutecznie zmniejszyć ryzyko zachorowania na nowotwory, a także do uzyskania praktycznych wskazówek dotyczących zdrowego stylu życia.

Wykład odbędzie się 12 listopada o godz. 17.00 w Pawilonie Kultury w Wiązownie przy ul. Lubelskiej 53.

Wykłady otwarte „Zdrowie leży w Twoich rękach – jak zapobiegać nowotworom każdego dnia?”, które odbędą się 19 października i 12 listopada w Pawilonie Kultury w Wiązownie.

Narodowe Święto Niepodległości. Obchody 8 i 11 listopada w Gliniance

Opublikowane w przez Izabela Trzaska

Dla upamiętnienia powrotu Polski na mapę świata po 123 latach zaborów 11 listopada obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości. W tym roku wspólnie świętować będziemy 8 listopada o godz. 10.00 w Szkole Podstawowej im. W. Witosa w Gliniance. Zaś 11 listopada w Kościele Parafialny pw. św. Wawrzyńca w Gliniance odbędzie się msza za Ojczyznę.

„Dzień z historią Gminy Wiązowna”. Zapraszamy 27 października

Opublikowane w przez Dominika Twardziak

Już w najbliższą niedzielę, w Gliniance odbędzie się wydarzenie: "Dzień z historią Gminy Wiązowna".

Rekonstruktorzy historyczni, historycy i kolekcjonerzy opowiedzą o wydarzeniach, jakie miały miejsce w naszej okolicy w czasie I i II wojny światowej, wojny polsko – bolszewickiej, powstania styczniowego i innych epokach. Spotkaniu będzie towarzyszyć możliwość obejrzenia autentycznych przedmiotów z przeszłości, między innymi umundurowania, broni i innego sprzętu wojskowego, ale także strojów i sprzętów użytku codziennego.

Na terenie przed Kościołem w Gliniance, oraz we wnętrzach budynku Centrum Aktywności Lokalnej (na I piętrze), wejście od strony ulicy Napoleońskiej, w godzinach 9:00 – 15:00 będzie można odwiedzić stanowiska rekonstrukcyjne, wystawy, porozmawiać z historykami, pasjonatami, rekonstruktorami na tematy związane z naszą lokalną historią.

W programie: 

Stanowiska rekonstrukcyjne:

  • „I wojna światowa na Mazowszu”
  • „Obrona Przedmościa Warszawskiego 1920”
  • „Wrzesień 1939 na wschód od Warszawy”
  • „Akcja Burza 1944”

Wystawy:

  • „Powstanie Styczniowe – broń i barwa”
  • „Umundurowanie Żołnierza Polskiego 1914 – 1944”
  • „Życie codzienne w XIX wieku”
  • „Zapachy historii”

Ponadto na zainteresowanych będzie czekać armata polowa Schneider, obóz partyzancki i inne atrakcje!

Zapraszamy także „najmłodszych historyków” do odwiedzenia stoiska dla dzieci z kolorowankami i innymi atrakcjami historycznymi.

Zadanie publiczne dofinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.

#MazowszePomaga

#ProgramyWsparcia

#Solidarnośćmazowiecka

Organizatorzy
Stowarzyszenie Inicjatyw i Usług Społecznych
Projekt Historyczny Konspiracja

Jubileuszowe obchody święta Szkoły w Wiązownie. Dzień Edukacji Narodowej

Opublikowane w przez Dominika Twardziak

Rok 2024 jest szczególny dla całej społeczności Szkoły Podstawowej w Wiązownie, gdyż w tym roku przypada 25-ta rocznica nadania szkole imienia „Bohaterskich Lotników Polskich” oraz 65-ta rocznica funkcjonowania szkoły przy ul. Kościelnej 20.

W związku z tym  jubileuszem początek roku szkolnego 2024/2025 obfitował w szereg wydarzeń, konkursów i projektów jednoczących uczniów, nauczycieli, rodziców, absolwentów i przyjaciół szkoły. Głównym celem tak szeroko zakrojonej współpracy było przybliżenie uczniom sylwetek naszych patronów, herosów podniebnych przestworzy oraz ukazanie wagi patriotyzmu.

16 października uroczystości szkolne rozpoczęły się od akademii, podczas której cała społeczność szkolna mogła obejrzeć przedstawienie przygotowane przez naszych uczniów oraz ubiegłorocznych absolwentów pod czujnym reżyserskim okiem Artura Niedziółki, który był autorem scenariusza.

Kolejnym punktem obchodów była uroczysta mszy św. w kościele  pod wezwaniem św. Wojciech w intencji szkoły, jej obecnych i byłych uczniów oraz pracowników.

Następnie nadszedł czas na uroczystości w szkole. W murach czcigodnej, ale też pięknie odnowionej i rozbudowanej sześćdziesięciopięciolatki, wszystkich gości serdecznie przywitała Dyrektor Marzena Wróbel. Swoją obecnością zaszczyciło nas wielu szacownych gości, m. in. Wójt Gminy Wiązowna Janusz Budny, Przewodniczący Rady Gminy Andrzej Cholewa, Przewodnicząca Rady Powiatu Grażyna Kilbach, Przewodnicząca Komisji Zdrowia, Ekologii i Edukacji Mariola Kublik oraz szeroka reprezentacja radnych Rady Gminy Wiązowna. Wśród przybyłych na tę uroczystość znaleźli się obecni dyrektorzy  placówek oświatowych oraz byli dyrektorzy naszej szkoły: Władysław Kropiewnicki, Agata Łęgowska, Katarzyna Lacka. Gościliśmy także zasłużonych nauczycieli: Helenę Kozerską, Zofię Woźnicę, Zygmunta Niewiadomskiego. Zebrani mogli wysłuchać wystąpień gości, którzy w pełnym ciepłych słów przemówieniach docenili dorobek placówki, doskonałe połączenie jej tradycji z nowoczesną edukacją. Odbyło się także uroczyste wręczenie Nagród Wójta Gminy Wiązowna dla dyrektorów, nauczycieli szkół i przedszkoli z naszej gminy.

Nauczyciele nagrodzeni za osiągnięcia dydaktyczno–wychowawcze:

  • p. Karolina Grzybowska – Szkoła Podstawowa w Wiązownie
  • p. Marta Anisiewicz – Szkoła Podstawowa w Wiązownie
  • p. Marlena  Szpulecka – Szkoła Podstawowa w Gliniance
  • p. Dorota Żołądek Szkoła Podstawowa w Gliniance
  • p. Lidia Skorupka – Szkoła Podstawowa w Malcanowie
  • p. Monika Zgutka – Szkoła Podstawowa w Malcanowie
  • p. Edyta Rusak – Szkoła Podstawowa w Zakręcie
  • p. Katarzyna Pietura – Przedszkole w Woli Duckiej
  • p. Mariola Witos – Przedszkole w Wiązownie
  • p. Katarzyna Witan-Oboza – Przedszkole w Pęclinie
  • p. Monika Pogorzelska – Przedszkole w Zakręcie

Nagrodzeni dyrektorzy:

  • p. Marzena Wróbel – Szkoła Podstawowa w Wiązownie
  • p. Teresa Bąk –Szkoła Podstawowej w Gliniance
  • p. Elżbieta Olczyk – Szum -Szkoła Podstawowa w Zakręcie
  • p. Grażyna Kilbach – Szkoła Podstawowa w Malcanowie
  • p. Joanna Wasiak –  Przedszkole w Zakręcie
  • p. Ewa Soćko – Przedszkole w Woli Duckiej
  • p. Katarzyna Rostek – Przedszkole w Pęclinie

Dzień po uroczystościach gminnych odbyło się także uroczyste wręczenie odznaczeń resortowych przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty. Medalem złotym za długoletnią służbę została odznaczona Dyrektor Szkoły Podstawowej im. W. Witosa w Gliniance p. Teresa Bąk.

Po kolejnych wystąpieniach, gratulacjach i życzeniach dostojnych gości, nadszedł czas na część artystyczną uroczystości, dedykowaną wszystkim przyjaciołom szkoły. Oprawa plastyczna sali gimnastycznej, jak również innych szkolnych pomieszczeń, wprowadziła przybyłych gości w nastrój zadumy i refleksji wynikających z powagi przeżywanej uroczystości. Powstałe różnorodne elementy scenografii nawiązywały tematycznie do historii szkoły i jej bieżącego działania.

W programie artystycznym przygotowanym przez Artura Niedziółkę uczniowie, absolwenci, rodzice, nauczyciele i pracownicy prezentowali najważniejsze wydarzenia z dziejów szkoły w naszej miejscowości. Wędrówkę w czasie rozpoczęliśmy od obrazu przed II wojną światową, którą przybliżyli najmłodsi aktorzy. Kolejna scena dotyczyła wydarzeń, kiedy szkoła miała swoją siedzibę w pałacu. W następnej sekwencji artyści przypomnieli znaczący sukces placówki, jakim był udział w finałach ogólnoświatowego konkursu „Destination Imagination” w 2006 r.

Ostatni z zaprezentowanych obrazów dotyczył nadania szkole imienia „Bohaterskich Lotników Polskich”. Na tym tle nie zabrakło wspomnień o czasach II wojny światowej i trudnych decyzjach podejmowanych przez młodych ludzi ówczesnego pokolenia. Przejmującą scenę pożegnania podporucznika Jana Kardasza z narzeczoną odegrali ubiegłoroczni absolwenci naszej szkoły, a piosenkę zaśpiewała mama jednego z uczniów. Uroczysty charakter przedstawienia dopełnił występ chóru szkolnego pod kierunkiem Damiana Krawczyka.

Podczas jubileuszowych obchodów byliśmy świadkami jeszcze jednego ważnego wydarzenia. Z okazji 25 – tej rocznicy nadania szkole imienia powstała publikacja pt. „Łączy nas szkoła”, w której prezentowane są wywiady z ludźmi kreującymi rzeczywistość Szkoły Podstawowej w Wiązownie.

Tradycyjnie na koniec nie zabrakło też słodkiego akcentu, jubileuszowego tortu w kształcie lotniczej szachownicy dla wszystkich uczestników uroczystości. Mogliśmy symbolicznie podziękować wszystkim, którzy z dużym zaangażowaniem pracowali na sukcesy szkoły.

Anna Grot

Fundusz „Mam pomysł”. Warsztaty florystyczne w Malcanowie

Opublikowane w przez Dominika Twardziak

Sołectwo Malcanów serdecznie zaprasza 26 października o godz. 16:00 na warsztaty florystyczne, podczas których wszyscy poczują piękno jesiennej natury.

Będzie to nie tylko doskonała okazja do integracji Mieszkańców Malcanowa, ale i do poznania podstawowych założeń tworzenia kompozycji kwiatowych, pracy z żywym materiałem roślinnym. Co więcej, stworzone dekoracje będą przez długi czas zdobiły domy.

Obowiązują zapisy poprzez wysłanie wiadomości sms na nr telefonu Prowadzącej – 609-320-189
Dodatkowo obowiązuje opłata wpisowa w wysokości 20 zł – płatna do Sołtys Malcanowa Barbary Łaskarzewskiej.

Do zobaczenia!

Projekt finansowany ze środków “PAWILONU KULTURY” Gminny Ośrodek Kultury w Wiązownie w ramach Funduszu “Mam pomysł”

Spektakl teatralny w Gliniance. Zapraszamy 16 października

Opublikowane w przez Dominika Twardziak

Serdecznie zapraszamy rodziny z dziećmi na przedstawienie teatralne pt. “O pchle, co manier nie miała” które odbędzie się w bibliotece w Gliniance 16 października o godz. 17.00.

Spektakl wystawią aktorzy Teatru TAK z Radomia i jest inspirowany bajką Jana Brzechwy pt.”Pchła Szachrajka”. Autorski scenariusz napisany jest rymowanym wierszem po polsku nadziany elementami języka angielskiego na poziomie przystosowanym do programu nauczania przedszkolnego. Wśród elementów języka angielskiego znajdują się: pory roku, antonimy big – small, pretty – ugly, fat – slim. Elementami interaktywnymi będą: gra w Magiczne Koło Wiedzy i piosenka „Kręć koło się kręć”, nauka tańca animacyjnego „Aerobik o poranku”, podróż ciuchcią oraz nauka piosenki „Jedzie ciuchcia ciuch ciuch ciuch” Aktorzy obiecują nam mnóstwo dobrej zabawy.

Spektakl “O pchle, co manier nie miała” jest alternatywą do zapowiadanego wcześniej przedstawienia o Koziołku Matołku.

Wstęp na przedstawienie wolny, jednak będzie nam bardzo miło, jeśli każdy wypożyczy książkę do domu. Dzieci, których rodzice zapiszą do biblioteki otrzymają wyprawki-niespodzianki, karty Czytelnika i specjalne karty do zbierania naklejek.

Czekamy na Was. Do zobaczenia.

Info: Dorota Bortkiewicz

Spektakl ekologiczny – Frania Recykling, Cztery Żywioły i Ekodancing

Opublikowane w przez Dominika Twardziak

Zapraszamy na muzyczną opowieść o świecie, w którym wprowadzone na życzenie mieszkańców zasady Prezydenta Smołasa doprowadziły do zanieczyszczenia środowiska.

Śpiew, taniec i nietuzinkowe przeboje muzyczne (10 utworów muzycznych śpiewanych na żywo!) sprawiają, że dzieci z zaangażowaniem i zaciekawieniem nauczą się dbałości o stan środowiska.

Podczas spektaklu w fabułę wplecione zostaną cztery lekcje związane z poszczególnymi żywiołami: ziemią, powietrzem, wodą i ogniem.

W trakcie jednej z nich, dzieci będą mogły zostać naukowcami i przeprowadzić serię eksperymentów z wykorzystaniem wody.

Dzięki komediowej fabule będzie to niezapomniana lekcja zarówno dla młodych, jak i dorosłych widzów, a naszą planetą będą mogły się cieszyć nie tylko nasze dzieci, ale i przyszłe pokolenia. To od nas zależy co zostawimy w spadku naszym dzieciom, a one swoim.

W spektaklu użyte zostaną efekty specjalne w postaci iskrowników, wytwornic baniek, dymnicy, konfetti oraz efektów świetlnych i laserów.

Spektakl kończy szalona taneczna zabawa w rytmie eko!

Na spektakl zapraszamy dzieci powyżej 5 roku życia i młodzież z dorosłym opiekunem.

Teatr wystąpi w dwóch terminach:

  • 26 października 2024 r. godz. 17:00 Dom Kultury „Nad Świdrem”, Wola Karczewska, ul. Doliny Świdra 6;
  • 8 listopada 2024 r. godz. 17:00 Świetlica w Duchnowie, ul. Wspólna 157.

Nie czekaj na diagnozę: proste kroki, które mogą uratować Twoje życie!

Opublikowane w przez Izabela Trzaska

Czujesz lęk na myśl o raku? Nie jesteś sam. Ten stan dotyka wielu z nas, jednak warto wiedzieć, że możemy coś z tym zrobić! Słowo „rak” budzi w nas strach i przerażenie. To choroba, która dotyka miliony ludzi na całym świecie, a jej skala staje się coraz bardziej alarmująca. W Polsce każdego roku notuje się ponad 171 tysięcy nowych przypadków zachorowań na nowotwory oraz około 100 tysięcy zgonów z tego powodu (Krajowy Rejestr Nowotworów).

Dla wielu pacjentów diagnoza ta oznacza początek trudnej walki – nie tylko z chorobą, ale także z towarzyszącymi jej emocjami. Po rozpoznaniu często czują bezsilność. Tym ważniejsze jest zrozumienie, że możemy podjąć konkretne działania, które pomogą zredukować ryzyko zachorowania. Nasze wybory żywieniowe, styl życia oraz regularne badania mają potencjał, by stać się kluczowymi narzędziami w walce z nowotworami. Wprowadzenie zdrowych nawyków może znacząco wpłynąć na nasze zdrowie i jakość życia. Dlatego warto się dowiedzieć, jak dbać o siebie, aby uniknąć tej przerażającej diagnozy.

Wiesz, że 30-40% przypadków raka można zapobiec poprzez zmiany w stylu życia i ograniczenie środowiskowych czynników ryzyka?

Rak wybiera osoby z otyłością

Otyłość to poważny czynnik ryzyka dla co najmniej 13 rodzajów nowotworów, w tym raka piersi u kobiet, jelita grubego, trzustki i macicy. Tę chorobę przewlekłą definiuje się przy wskaźniku masy ciała (BMI – Body Mass Index) równym lub większym niż 30 kg/m². BMI oblicza się przez podzielenie masy ciała (w kilogramach) przez kwadrat wzrostu (w metrach). Otyłość wiąże się z przewlekłymi stanami zapalnymi, zaburzeniami hormonalnymi oraz zmianami w metabolizmie, które sprzyjają rozwojowi komórek nowotworowych. Nawet niewielka utrata masy ciała korzystnie wpływa na nasz organizm; badania pokazują, że zredukowanie jej o zaledwie 5-10% może zmniejszyć ryzyko rozwoju nowotworów. Osoby świadome potrzeby dbania o zdrowie często zauważają również poprawę swojego samopoczucia i większą pewność siebie.

Dieta jako kluczowy element prewencji raka

Dieta odgrywa kluczową rolę w zmniejszaniu ryzyka zachorowania na raka. Regularne spożywanie warzyw, owoców oraz produktów pełnoziarnistych skutecznie chroni przed nowotworami, takimi jak rak piersi czy rak jelita grubego. Eksperci zalecają spożywanie co najmniej 5 porcji warzyw i owoców dziennie (400 g). Te produkty są bogate w witaminy, minerały i błonnik, które wspierają układ odpornościowy i działają przeciwzapalnie – co może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka nowotworów. Przykładem zdrowego podejścia żywieniowego jest dieta śródziemnomorska; opiera się ona głównie na roślinach, rybach i zdrowych tłuszczach. Uznaje się ją za skuteczną w zapobieganiu otyłości.

Badania pokazują, że osoby stosujące prawidłowe wzorce żywieniowe mogą zredukować ryzyko zachorowania na raka o 8-24% w porównaniu z tymi, którzy nie przestrzegają tych zasad. W szczególności zaleca się ograniczenie spożycia czerwonego mięsa do maksymalnie 300-500 g tygodniowo oraz unikanie przetworzonych produktów mięsnych. Ich nadmiar w diecie może zwiększać prawdopodobieństwo rozwoju niektórych nowotworów (w tym raka jelita grubego). Zamiast tego warto sięgać po zdrowsze propozycje – takie jak drób (np. kurczak pieczony w piekarniku), ryby oraz roślinne źródła białka (np. fasolę i soczewicę). Przykładami zdrowych posiłków są sałatki z warzywami i pieczonym kurczakiem lub rybą przygotowaną z dodatkiem oliwy z oliwek oraz pełnoziarniste pieczywo.

Warto zwrócić uwagę na cukry dodane, które często występują w żywności i napojach – ich nadmierne spożywanie może prowadzić do nadwagi i otyłości, co zwiększa ryzyko nowotworów. Wprowadzając do diety więcej warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych i zdrowych źródeł białka (takich jak fasola czy ryby), możemy nie tylko poprawić nasze samopoczucie, ale również znacząco zmniejszyć prawdopodobieństwo rozwoju raka oraz innych chorób przewlekłych.

Ruch to zdrowie: jak aktywność fizyczna chroni przed rakiem

Regularna aktywność fizyczna ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu nowotworom. Badania wykazują, że u osób prowadzących aktywny tryb życia ryzyko zachorowania na różne typy nowotworów (np. raka jelita grubego czy piersi) może być mniejsze nawet o 20%. Ruch przyczynia się bowiem do regulacji masy ciała oraz poprawy funkcji układu hormonalnego. Zaleca się co najmniej 150 minut aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności lub 75 minut intensywnej aktywności fizycznej tygodniowo (bądź równoważną kombinację obu tych aktywności). Można wybierać różnorodne formy ćwiczeń: spacery, jazdę na rowerze czy pływanie. Wprowadzenie większej ilości ruchu do codziennego życia często prowadzi do poprawy nie tylko zdrowia, ale i jakości życia.

Palenie papierosów – główny sprawca nowotworów

Palenie papierosów to jeden z głównych czynników ryzyka wielu nowotworów, szczególnie raka płuc, krtani, gardła oraz jamy ustnej. Szacuje się, że palenie tytoniu jest przyczyną co najmniej 14 różnych rodzajów nowotworów. W Europie ryzyko zachorowania na raka płuc u palaczy jest 15-25 razy wyższe niż u osób niepalących. Dym papierosowy zawiera ponad 7 tysięcy związków chemicznych, z których co najmniej 250 jest szkodliwych, a 70 ma działanie rakotwórcze. Ich wdychanie uszkadza DNA (główny nośnik informacji genetycznej człowieka) i prowadzi do takich zmian w komórkach, które sprzyjają powstawaniu nowotworów. Co istotne, dym tytoniowy szkodzi nie tylko palaczom, ale również osobom, które biernie go wdychają.

Badania pokazują, że osoby, które zaprzestały palenia w wieku od 40 do 79 lat, żyły średnio o 12 lat dłużej w porównaniu do osób, które nadal palą. Co ważne, zaprzestanie palenia w każdym wieku prowadzi do wydłużenia życia, a największe korzyści odnotowano u tych, którzy rzucili palenie przed 40. rokiem życia. Dlatego rzucenie palenia to jedno z najważniejszych działań, jakie możemy podjąć dla naszego zdrowia i profilaktyki nowotworowej. Programy wsparcia, takie jak infolinie antynikotynowe czy grupy terapeutyczne, mogą okazać się kluczowe w walce z nałogiem.

Spożycie alkoholu a ryzyko nowotworów

Alkohol zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na wiele rodzajów nowotworów (np. raka, wątroby, piersi czy jelita grubego). Mechanizmy rakotwórcze wynikają w tym przypadku z jego metabolizmu, podczas którego etanol przekształcany jest w aldehyd octowy – substancję uszkadzającą DNA i prowadzącą do mutacji komórkowych. Regularne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia komórek oraz sprzyja stanom zapalnym – co podnosi prawdopodobieństwo rozwoju nowotworów. Ograniczenie spożycia alkoholu (a najlepiej całkowite jego wyeliminowanie z diety) może znacząco wpłynąć na zdrowie.

Badania przesiewowe – Twoje wsparcie w profilaktyce

W Polsce istnieje wiele programów badań przesiewowych pozwalających na wczesne wykrywanie nowotworów, m.in. „Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych”, który oferuje darmową mammografię, kolonoskopię czy cytologię. Wczesne wykrycie choroby znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie. W przypadku niektórych typów nowotworów, jak rak piersi czy jelita grubego, sięgają one nawet 90%. Nie zwlekaj – skorzystaj z dostępnych badań!

Jak zacząć działania prewencyjne?

  1. Rzuć palenie: jeśli jesteś palaczem, zacznij od dziś pracować nad rzuceniem nałogu. Skorzystaj z dostępnych programów wsparcia, takich jak: terapie zastępcze nikotyną, grupy wsparcia lub aplikacje mobilne.
  2. Zadbaj o prawidłową wagę: jeśli masz nadwagę, postaw na zdrową dietę (to sposób odżywiania, który zapewnia organizmowi wszystkie potrzebne składniki odżywcze oraz odpowiednią liczbę kalorii, przy jednoczesnym ograniczeniu przetworzonego jedzenia, cukru i soli) i regularną aktywność fizyczną. Ustal realistyczne cele dotyczące utraty wagi i śledź postępy. Małe kroki prowadzą do dużych zmian.
  3. Zdrowa dieta: wzbogać swój jadłospis o warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe i zdrowe źródła białka, takie jak rośliny strączkowe i ryby.
  4. Wprowadź aktywność fizyczną: staraj się ćwiczyć przynajmniej 150 minut tygodniowo z umiarkowaną intensywnością. Może to być np. szybki marsz czy jazda na rowerze.
  5. Zmniejsz spożycie alkoholu: ogranicz ilość spożywanego alkoholu, a najlepiej całkowicie zrezygnuj z jego picia. Pamiętaj, że zdrowie to inwestycja w przyszłość.
  6. Regularne badania: umów się na badania przesiewowe zgodnie z zaleceniami lekarza. Systematyczne kontrole mogą pomóc we wczesnym wykryciu nowotworów i poprawie rokowań.

Podsumowanie – zacznij działać teraz!

Rak to poważne zagrożenie, ale wiele zależy od nas samych. Każdy dzień to nowa szansa na poprawę swojego zdrowia poprzez zdrowe nawyki – odpowiednią dietę, regularną aktywność fizyczną, ograniczenie alkoholu i rzucenie palenia. Nie czekaj – podejmij pierwsze kroki w stronę zdrowszego życia już dziś! Twoje zdrowie jest w Twoich rękach! Nie pozwól chorobie przejąć kontroli nad Twoim życiem!

Zadanie jest dofinansowane ze środków z budżetu Województwa Mazowieckiego.

Jolanta Flejszar-Olszewska jest doktorem nauk chemicznych, specjalistką leczenia dietetycznego, profilaktyki chorób metabolicznych oraz diagnostyki laboratoryjnej. W swojej pracy wyróżnia się indywidualnym dopasowaniem diety do potrzeb pacjentów, co przekłada się na ich lepsze samopoczucie i zdrowie. Nieustannie rozwija swoją wiedzę, uczestnicząc w licznych szkoleniach i warsztatach, co pozwala jej stosować najnowsze osiągnięcia naukowe w praktyce.

Jest autorką bloga „Od diety do zdrowego życia” oraz e-booka „Jak wzmocnić odporność i chronić się przed infekcjami”. Jako ekspert występuje w programach telewizyjnych i radiowych, dzieląc się swoją wiedzą z szeroką publicznością. Jest również współzałożycielką i prezesem Fundacji „W drodze po zdrowie”, której misją jest propagowanie zdrowego stylu życia oraz edukacja w zakresie zdrowych nawyków.

Bibliografia:

  1. American Cancer Society, Obesity and cancer risk, https://www.cancer.org/cancer/risk-prevention/diet-physical-activity/body-weight-and-cancer-risk.html, (dostęp 30.09.2024).
  2. Cho E.R et al. Smoking cessation and short- and longer-term mortality, „NEJM Evidence” 2024 3(3).
  3. Coletta A. M. et al., Clinical factors associated with adherence to aerobic and resistance physical activity guidelines among cancer prevention patients and survivors, „PLOS ONE” 2019, 14(8): e0220814.
  4. Friedenreich Ch. M. et al., Physical activity, obesity and sedentary behavior in cancer etiology. Epidemiologic evidence and biologic mechanisms, „Molecular Oncology” 2021, 15(3): 790–800.
  5. Grosso G. et al., Possible role of diet in cancer. Systematic review and multiple meta-analyses of dietary patterns, lifestyle factors, and cancer risk, „Nutrition Reviews” 2017, 75(6): 405–419.
  6. Hopkins B. D. et al., Obesity and cancer mechanisms. Cancer metabolism, „Journal of Clinical Oncology” 2016, 34(35): 4277–4283.
  7. Kohler L. N. et al., Adherence to diet and physical activity cancer prevention guidelines and cancer outcomes. A systematic review, „Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention” 2016, 25(7): 1018–1028.
  8. Krajowy Rejestr Nowotworów, https://onkologia.org.pl/pl/nowotwory-epidemiologia (dostęp: 12.08.2024).
  9. Kulhánová I. et al., Proportion of cancers attributable to major lifestyle and environmental risk factors in the Eastern Mediterranean region, „International Journal of Cancer” 2020,146(3): 646–656.
  10. McTiernan A. et al. Physical activity in cancer prevention and survival: a systematic review, “Medicine and science in sports and exercise” 2019, 51(6): 1252-1261.
  11. Rock Ch. L. et al., American Cancer Society guideline for diet and physical activity for cancer prevention, „CA: A Cancer Journal for Clinicians” 2020, 70(4): 245–271.
  12. Schwingshackl L. et al., Adherence to mediterranean diet and risk of cancer. An updated systematic review and meta-analysis, „Nutrients” 2017, 9(10): 1063.
  13. WHO, WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour, https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128 (dostęp: 12.08.2024).
  14. WHO, WHO report on the global tobacco epidemic 2021. Addressing new and emerging products, https://www.who.int/publications/i/item/9789240032095 (dostęp 30.09.2024).