Jesień i zima to czas, kiedy w mieszkaniach i domach wzrasta ryzyko wystąpienia pożarów. W powietrzu częściej grasuje też „cichy zabójca” – niewidoczny gaz bez smaku i zapachu. Jest sprawcą wielu zatruć, a w najgorszym wypadku śmierci osób, które się go nawdychały. Możemy temu zapobiec. Strażacy podpowiadają, jak to zrobić.

Każdego roku w naszych mieszkaniach i domach wybucha kilkadziesiąt tysięcy pożarów oraz dochodzi do kilku tysięcy zdarzeń, podczas których atakuje nas tlenek węgla. Chcąc uczulić społeczeństwo, m.in. dzieci, młodzież oraz seniorów, Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej ruszyła z ogólnopolską kampanią edukacyjno-informacyjną pod hasłem: „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa!”. Jej celem głównym jest zmniejszenie liczby ofiar pożarów i zatruć czadem w mieszkaniach oraz domach jednorodzinnych.

Skąd się bierze czad?

Czad, czyli tlenek węgla, powstaje podczas procesu niecałkowitego spalania materiałów palnych. Ma silne własności toksyczne, jest lżejszy od powietrza, dlatego też gromadzi się głównie pod sufitem. Niebezpieczeństwo zaczadzenia wynika z faktu, że tlenek węgla jest:

• bezwonny,
• bezbarwny,
• pozbawiony smaku.

Czad blokuje dostęp tlenu do organizmu, poprzez zajmowanie jego miejsca w hemoglobinie (czerwonych krwinkach), powodując przy długotrwałym narażeniu śmierć.

Co jest główną przyczyną zatruć tlenkiem węgla?

Głównym źródłem zatruć w budynkach mieszkalnych jest niesprawność przewodów kominowych: wentylacyjnych i dymowych. Ich wadliwe działanie może wynikać z:

• nieszczelności,
• braku konserwacji, w tym czyszczenia,
• wad konstrukcyjnych,
• niedostosowania istniejącego systemu wentylacji do standardów szczelności stosowanych okien i drzwi, w związku z wymianą starych okien i drzwi na nowe.

Zgodnie z przepisami (§ 34 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7.06 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów – Dz. U. Nr 109 poz.719), w obiektach, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, usuwa się zanieczyszczenia z przewodów dymowych i spalinowych:

• cztery razy w roku w domach opalanych paliwem stałym (np. węglem, drewnem),
• dwa razy w roku w domach opalanych paliwem ciekłym i gazowym,
• co najmniej raz w miesiącu, jeżeli przepisy miejscowe nie stanowią inaczej od palenisk zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych,
• co najmniej raz w roku usuwamy zanieczyszczenia z przewodów wentylacyjnych.

Z kolei zgodnie z Prawem budowlanym (art. 62 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz.1624) właściciele i zarządcy bloków mieszkalnych i domów jednorodzinnych są zobowiązani do przeprowadzania okresowej kontroli. Muszą to robić co najmniej raz w roku. Należy wtedy sprawdzić stan techniczny instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych).

Co zrobić, aby uniknąć zaczadzenia?

1. Systematycznie czyść, sprawdzaj szczelność i wykonuj przeglądy techniczne przewodów kominowych.
2. Użytkuj tylko sprawne techniczne urządzenia, zgodnie z instrukcją producenta.
3. Nie zasłaniaj i nie przykrywaj urządzeń grzewczych.
4. Nie zaklejaj i nie zasłaniaj kratek wentylacyjnych.
5. W przypadku wymiany okien na nowe sprawdź poprawność działania wentylacji, nowe okna są najczęściej o wiele bardziej szczelne w stosunku do wcześniej stosowanych w budynku i mogą pogarszać wentylację,
6. Instalować czujki dymu i dwutlenku węgla.

Nie bagatelizuj objawów takich jak: bóle i zawroty głowy, duszność, senność, osłabienie, przyspieszona czynność serca, mogą one być sygnałem, że ulegamy zatruciu tlenkiem węgla. W takiej sytuacji natychmiast przewietrz pomieszczenie, w którym się znajdujesz i zasięgnij porady lekarskiej.

Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie: www.straz.gov.pl.