Szanowni Mieszkańcy Gminy Wiązowna,
Zjawisko nawalnych opadów deszczu, które jest w naszym kraju coraz częstsze, stwarza istotne zagrożenie, co widać szczególnie w tym roku. Nasilające się ekstremalne warunki pogodowe, które niestety będą coraz bardziej odczuwalne, wymagają wprowadzania systemowych i kompleksowych działań, które ograniczą skutki nawałnic. Dotyczy to szczególnie terenów zabudowanych, gdzie straty materialne wynikające z zalania ponoszą zarówno mieszkańcy jak i gmina. Chcąc przystosować się do zmian musimy podjąć działania zaradcze niezbędne dla zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców oraz dla ochrony infrastruktury. Wobec tego zwracam się do Państwa o wnikliwe podejście do problematyki gospodarowania wodami i jakże ważnego problemu związanego z brakiem właściwego utrzymania urządzeń wodnych na terenach naszej gminy.
Przepisy prawa nakładają na właścicieli urządzeń wodnych (właścicieli gruntów) obowiązek ich utrzymania, który polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach tych urządzeń w celu zachowania ich funkcji. Prace konserwacyjne powinny być prowadzone każdego roku – jesienią oraz wiosną w celu umożliwienia odpływu wód opadowych i roztopowych oraz w okresie letnim, w zakresie wykaszania roślinności porastającej koryta urządzeń wodnych i powinny obejmować w szczególności:
- wykaszanie i wygrabianie roślinności ze skarp i dna rowów,
- odmulanie dna koryt rowów,
- usuwanie drzew i krzewów ze światła rowów po wcześniejszym uzyskaniu zgody na ich usunięcie o ile jest wymagana,
- utrzymywania drożności wylotów rurociągów drenarskich oraz oczyszczanie osadników studni drenarskich,
- usuwanie wszelkich zatamowań,
- naprawy uszkodzonych skarp i dna rowów oraz przepustów i rurociągów.
Koszty prowadzenia tych prac, w zależności od stanu pierwotnego urządzenia wodnego, mogą być znacznym obciążeniem dla właścicieli urządzeń wodnych. Przykładowo metr bieżący konserwacji rowu może wynieść od 8 zł (koszenie) nawet do 50 zł (koszenie, odmulanie, wycinka drzew i zakrzewień, konserwacja przepustów). Są to kwoty, jakie działające w naszej gminie spółki wodne (8 spółek w 11 z 26 obrębów) poniosły w związku ze zleconymi do wykonania w 2020 r. pracami.
Brak stałej, systematycznej konserwacji rowów, innych urządzeń wodnych, znajdujących się na nich przepustów oraz drenacji, przy obfitych opadach deszczu regularnie prowadzi do lokalnych podtopień i zalewania posesji. Zarośnięte, zamulone i zasypywane rowy nie są w stanie odprowadzić nadmiaru wód, przez co tworzą się zastoiska powodujące podtapianie przyległych gruntów. Taka sytuacja była już niejednokrotnie powodem znacznego zalania gruntów i budynków oraz powstania znacznych szkód materialnych i społecznych na terenach naszej gminy. Problemu tego nie rozwiązuje również notoryczne podnoszenie gruntów. Ratunkiem może być tu duża spółka wodna, obejmującą działalnością obszar gminy Wiązowna, gdyż urządzenia wodne, głównie cieki i rowy, nie znają zasięgu terytorialnego ograniczającego się np. do poszczególnych obrębów.
Należy zwrócić też uwagę na to, że Wójt rozporządzając środkami publicznymi, nie ma prawa ich wykorzystania w celu realizacji obowiązków należących do osób prywatnych. Jedynie wystąpienie szkody pozwala na użycie środków rezerwy kryzysowej. A czy nie lepiej byłoby te środki przeznaczyć na działalność spółki wodnej gdyby na tym terenie działała i tym samym zapobiec powstaniu jakże często nieodwracalnym szkodom?
Istotą powołania spółki wodnej jest przejęcie przez nią przede wszystkim obowiązków członków tej spółki w kwestii utrzymania urządzeń wodnych. Spółka wodna obejmując swym zarządem teren całej gminy, odpowiedzialna mogłaby być za urządzenia wodne aż do ich ujścia. Przyczyniłoby się to do zagwarantowania właściwego kształtowania stosunków wodno-gruntowych, a tym samym moglibyśmy przeciwdziałać występowaniu podtopień i zalewaniu posesji oraz ograniczać i niwelować występowanie szkód. Działając z wyprzedzeniem spółka zapobiegałaby wydarzeniom, na które w pewnym sensie marnowane są nasze wspólne środki, energia i siły wszystkich angażowanych służb kryzysowych. Największym atutem takiej spółki jest to, że może ona, w przeciwieństwie do osób prywatnych, korzystać z pomocy finansowej zarówno państwa jak i jednostek samorządu terytorialnego a pozyskane fundusze wykorzystać do prowadzenia prac utrzymaniowych, remontowych lub realizacji nowych inwestycji związanych np. z wykonywaniem urządzeń przeciwpowodziowych, regulacyjnych czy piętrzących, tj. kanały, rowy, zbiorniki, drenacje, odwodnienia, zastawki.
Zwracam się więc z prośbą o włączenie się Państwa do naszego wspólnego projektu zawiązania spółki wodnej obejmującej obszar całej gminy. Nie należy pozostawiać spraw związanych z właściwym utrzymaniem urządzeń wodnych, od których tak wiele zależy, bez specjalnego nadzoru. Biorąc jednak pod uwagę, że spółki wodne są zrzeszeniami głównie osób fizycznych, bez Państwa zaangażowania, nie ma możliwości powołania i prowadzenia działalności spółki wodnej.
Serdecznie więc Państwa zapraszam na organizowane w dniu 5 października 2021 r. (wtorek) o godz. 18:30 w Gminnym Ośrodku Kultury z/s ul. Lubelska 53, spotkanie założycielskie spółki wodnej obejmującej swym działaniem obszar gminy Wiązowna. Zachęcam do przystąpienia do tej spółki, a tych którzy chcieliby bardziej czynnie wziąć udział i podjąć się koordynacji niezbędnych prac na poszczególnych terenach zapraszamy do zarządu spółki (plan przewiduje powołanie ok 15 osób do zarządu, gdzie każda z osób działałaby na obszarze 1-3 obrębów geodezyjnych).
Bądźmy solidarni i podejmijmy wspólny trud w dążeniu do uregulowania stosunków wodno-gruntowych na terenie naszej gminy a tym samym miejmy wpływ na warunki naszego bytu.
Z poważaniem,
Wójt Gminy Wiązowna
Janusz Budny
Na naszej stronie będziemy sukcesywnie umieszczać szczegóły i informacje dotyczące założenia spółki wodnej.
Więcej informacji udziela Marta Gajda – Wydział Środowiska i Nieruchomości, tel; 22 512 58 21, email: m.gajda@wiazowna.pl
